“Gezond” (Opiniestuk)

gezond
© art decaro (retouch)

In la douce France zweren ze bij rode wijn en kaas, terwijl de Italiaanse mamma’s geloven dat pasta het allerbeste is voor hun kroost. In Spanje wordt olijfolie gezien als de heilige graal voor een gezond lichaam en volgens anderen is de Oosterse keuken dan weer het summum van gezond eten. Om nog maar over de alombekende voedseldriehoek te zwijgen. Maar wie of wat moeten we geloven? Wat is… gezond?

Hoewel ik al sinds mijn 13e met gezonde voeding en diëten bezig ben (meer bepaald na een medische hormonenkuur waarbij ik overnight een dikkertje werd), heeft mijn recente diagnose van fructose-malabsorptie me pas écht doen nadenken over het woordje “gezond”. Mijn hele beeld over gezonde voeding werd op dat moment letterlijk in één klap aan diggelen geslagen: mijn grootste vriend bleek mijn ergste vijand (nefast voor mijn strijd om de kilo’s én mijn gezondheid). Ik voelde me bedrogen door fruit en groenten. Dankzij mijn nieuwe aangepaste dieet – waarbij ik alle voedingsmiddelen die me mogelijk ziek maken moet vermijden – is mijn buikomtrek in een tweetal weken tijd nu al met enkele centimeters geslonken (iets wat me in jaren diëten zelden gelukt is) en dat terwijl ik nu elke dag brood, boter, kaas en vlees eet!

Deze absurde wending deed me beseffen dat “gezond” eigenlijk een relatief begrip is. Wat voor mij gezond is, is dat niet noodzakelijk voor jou. En hoewel we allemaal mensen zijn, is ieder lichaam verschillend: net zoals de ene oven met gas werkt en de andere houtskool stookt, of zoals er onder de ene motorkap een dieselmotor schuilt en de andere auto benzine slurpt, zo hebben jij en ik een verschillend metabolisme. En de verbrandingssnelheid van die oven, motor of dat spijsverteringsstelsel kan door verschillende factoren positief of negatief (versneld of vertraagd) beïnvloed worden: erfelijkheid (geluk of pech), voeding (veel kleine porties houden je kacheltje brandende, terwijl te snel en te veel eten het vuur dooft), voedselintoleranties (gooi maar eens wat plastic op een haardvuur) en schildklierafwijkingen spelen bijvoorbeeld een belangrijke rol. Hoe je het ook draait of keert, forceert of negeert: je lichaam bepaalt altijd de koers.

Daarom is de realiteit soms ook minder romantisch dan dat “je bent wat je eet”: een zogenaamd gezonde levensstijl is geen garantie op succes als je motortje (tijdelijk) in panne ligt, hoewel gezond eten natuurlijk wél erger voorkomt. Rond mijn 25e ben ik bijvoorbeeld geleidelijk aan van een normaal maatje 36/38 naar een 40/42 geëvalueerd, zonder ook maar iets aan mijn eetpatroon te veranderen. Ik was nog even fanatiek bezig met gezond eten en omdat ik me zo slecht voelde door mijn gewichtstoename, begon ik als een gek te trainen. Tevergeefs. De kwetsende commentaren van derden, deden me geloven dat ik wél slecht bezig – en moddervet – was (natuurlijk zondig ik af en toe op een feestje of sociale bijeenkomst): dat ene pakje friet, die ene Kriek of dat ene dessert op restaurant – waar men vroeger van zei “allez, ééntje kan toch geen kwaad” – werd plots scheef bekeken als een “amai, gij kunt veel eten” of “zou ge dat wel doen?“. Plots werd elke zonde, elke hap, elke maaltijd geïnterpreteerd als “ze laat zich gaan“, terwijl niemand eigenlijk wist welke strijd ik daarbuiten dagelijks voerde. De oncontroleerbare gewichtstoename bleek uiteindelijk te wijten aan een te traag werkende schildklier (bovenop mijn toen nog onontdekte fructose-intolerantie). Dankzij de juiste medicatie zat ik na ongeveer een jaar tijd weer op een gezond maatje 38/40 (zonder aanpassing van mijn menu), maar de littekens blijven…

Intussen stroomt het – met het nieuwe extra gewichtsverlies – weer lieve complimentjes, maar echt blij maken die me eerlijk gezegd niet. Mijn eerste reactie is een combinatie van angst en verdriet: angst dat de kilo’s er weer even snel kunnen bijkomen als ze zijn verdwenen en verdriet door de oppervlakkigheid van anderen. Als ik nu plots mooi ben, was ik vijf kilo geleden dan zo lelijk? Ik beantwoord nog steeds lang niet aan het schoonheidsideaal hoor – en om het in de woorden van Bridget Jones te zeggen: “Yes, I will always be just a little bit fat” – maar tegelijk koester ik na al mijn ervaring wel de hoop dat als ik mijn lichaam, van zodra het volledig genezen is, voed met écht gezonde dingen – dingen waar mijn lichaam nood aan heeft – het mij (eindelijk) zal belonen met een mooie uitstraling.

Ik heb nu door dat het woordje gezond eigenlijk niets meer of minder betekent dan “luisteren naar je lichaam” (en dus niet naar je schuldgevoel bij het weigeren van een stukje taart bij de Oma / het niet volledig leeg eten van je bord of naar de lokroep van de koelkast). Maar dat luisteren is bijzonder moeilijk: al te vaak interpreteren we dorst als honger, verwarren we de behoefte aan een troostend gebaar met een onweerstaanbare zin in chocolade en wordt verveling een (ongezond) goestingske. Ik was werkelijk de slechtste leerling van de klas. Ik haatte mijn lichaam bovendien zo extreem, dat ik het voortdurend het zwijgen oplegde (“Tut-tut, dikkie-dik, vanavond eten we enkel een appel”) en alle noodsignalen negeerde. Toen ik na een detox-kuur bijvoorbeeld ziek werd, zag ik dit als een goed teken (“Yes, ik ben aan’t ontgiften!”), terwijl mijn lichaam eigenlijk een noodkreet sloeg (vergiftiging door een overdosis fructose).

Luisteren naar je lichaam, begint bij je lichaam respecteren én van je lichaam houden (ook al ziet het er op dit moment niet uit zoals je wenst). Er wordt in deze context wel eens gezegd dat je je lichaam moet beschouwen en behandelen als een tempel: en wel, op dit moment ben ik druk bezig met het liefdevol uittekenen van mijn innerlijke plattegrond. Van zodra ik weet hoe mijn verbrandingsoventje in elkaar steekt, kan ik aan het opwarmen van die tempel (letterlijk én figuurlijk) beginnen, met als resultaat – hopelijk – een warme, stralende gloed.

Gezonde voeding is dus voor iedereen anders en in principe hebben zowel de Fransen, Italianen, Spanjaarden als Aziaten in mijn ogen gelijk… zolang ze maar vanuit hun buikgevoel spreken :-)

Advertenties
“Gezond” (Opiniestuk)

2 gedachtes over ““Gezond” (Opiniestuk)

  1. Amy zegt:

    Caro, je bent een fantastisch meisje, een leuke vrouw, een fijn iemand! Je schrijft fantastische dingen neer, je woordgebruik is subliem, de marktingwereld zou zo je ding kunnen zijn…. En zoals je zegt, je lichaam is je tempel en zolang je dat niet aanvaard en naar je lichaam kijkt alsof het een holbewonersgrot is ga je inderdaad het allesomvattende geluk niet vinden.
    Je bent super goed bezig (misschien zijn er toch dingen die je nog verkeerd doet maar daar gaat het niet om, je doet er iets aan, dat is het belangrijkste!) so keep up the good work!

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s